Ron van Es

Pioniers zijn vooruitstrevend. Experts in hun vakgebied. Eén ding hebben pioniers met elkaar gemeen: ze lezen veel boeken. De pioniers van YouBeDo vertellen je welke boeken zij lezen en reviewen ze. 

Laat je inspireren door Ron van Es.

 

Ron van Es (1957) is documentairemaker en schrijver. Hij maakte films voor publieke omroepen met thema’s als cultuur, samenleving en zingeving. Geschoold in psychosynthese kijkt hij met mensen en organisaties mee naar hun zin en samenhang. Gelooft dat betekenis geven aan je leven en werk vooral bestaat uit de moed hebben om het avontuur aan te gaan jezelf te ontdekken. Ron heeft onlangs de boeken 'Ertoe doen - cirkel van betekenisvol leven' en 'Claim it!' gepubliceerd. Binnenkort komt hij met een gedichtenbundel en schrijft op dit moment zijn eerste kinderboek over de leefregels van helden.

0% 50% 100%

filosoof/psycholoog: 90%
Betekenisvol leven: 95%
Impactvol ondernemerschap: 85%
Nieuwsgierig: 100%

Crazy

Top 6 van Ron

Stadsleven - book image Stadsleven

Richard Sennett

24,99

Elite gezocht - book image Elite gezocht

Sander Schimmelpenninck

19,99

De parade - book image De parade

Dave Eggers

21,99

Vrede en oorlog - book image Vrede en oorlog

Jonathan Holslag

36,99

Klein Engeland - book image Klein Engeland

Jonathan Coe

24,99

Inward - book image Inward

Onbekend

18,95


Dit is wat Ron heeft gelezen

Elite gezocht | Sander Schimmelpenninck
Paperback | Nederlands | 2019  

Review van Ron van Es

Het boek van Sander Schimmelpenninck en Ruben van Zwieten gaat er met gestrekt been in. ze zoeken naar de elite, de mensen van grote rijkdom en/of adel die het aan stand verplicht zijn bij te dragen aan deze samenleving. Waar zijn ze en waarom verdommen ze het verantwoording af te dragen. Op de achterflap: ‘Economische welvaart is gaan samenvallen met geestelijke en sociale armoede; de nieuwe elite blijkt door haar meritocratische zelfbedrog nog erger dan de oude elite.’

Het is een beetje het verhaal van de mensen die zich in de steek gelaten voelen en gele hesjes aantrekken of met hun stemgedrag op politici stemmen die in ieder geval zeggen hen gehoord te hebben maar ook geen oplossing aandragen tegenover de elite, de hoger opgeleiden die in een bubbel leven en geen idee hebben van de sores van anderen.

Sander Schimmelpenninck is hoofdredacteur van het zakenblad Quote is niet te beroerd de zakenmensen een trap in de ballen te geven in het boek. Ruben van Zwieten wordt de dominee van de Zuidas genoemd en begon daar zijn Nieuwe Poort waar hij zakenmensen samenbrengt met de schoffies van de achterbuurten van Rotterdam en Amsterdam.

Het boek geeft veel kleurige verhalen over de leefwereld van de elite, beide auteurs dus niet vreemd, en zet die bubbel in het licht. En vooral daagt hen uit. Kom tevoorschijn, geef om de wereld, zet je talenten in voor een groter doel dan alleen het geld. Mooie quote van de CEO van DSM in het tv programma Buitenhof: ‘We hebben te lang de focus gehad op geld verdienen, we moeten gaan praten over ons financiële stelsel. Het is te lang gegaan over rendement.’ Het boek vind ik hoopvol, ook al zijn sommige verhalen van de elite in hun bubbel tenenkrommend. Als we gaan voor verandering, als we gaan voor welzijn voor allen, dan moet er echt iets veranderen in de houding van de elite. Dit boek is voor hen een spiegel. Maar niet alleen voor hen, want iedereen loopt de kans een onderdeel te worden van een elite en de verbinding met de wereld kwijt te raken.

Lees meer Lees minder

De parade | Dave Eggers
Hardcover | Nederlands | 2019  

Review van Ron van Es

Dave Eggers, natuurlijk de auteur van ‘De Cirkel’ maar vooral van ‘Wat is de Wat’ en de man van een unieke poging om jonge kinderen te betrekken bij het onderwijs door in San Francisco te beginnen met een piraten winkel - zoek hem maar eens op met zijn TED talk daarover - heeft nu een nieuw boek. Het is een metafoor voor strijd. Het is het verhaal van twee buitenlandse werknemers die een weg aanleggen. De weg moet de twee helften van het land met elkaar verbinden en waar de ene werknemer avontuurlijk is, is de ander hardwerkend en stoïcijns; de klus moet gewoon geklaard worden. Natuurlijk staan de twee mannen symbool voor onze werkelijkheid. Ze worden Vier en Negen genoemd, ‘om veiligheidsredenen wilde het bedrijf eenvoudige codenamen, bij voorkeur cijfers.’ De weg die ze aanleggen zal gebruikt gaan worden voor een parade. En Vier en Negen werken hard en gestaag aan de weg.

Het verhaal voelt aan als het beroemde toneelstuk van Samuel Beckett ‘Wachten op Godot’, twee mannen die blijven. Ze wachten. Op Godot. Het duurt lang en Godot komt natuurlijk niet. Hier is de weg een hoop, een symbool op verbinding. Dat loopt echter heel anders af in het boek. Maar dat verklap ik niet.

Lees meer Lees minder

Vrede en oorlog | Jonathan Holslag
Hardcover | Nederlands | 2018  

Review van Ron van Es

Wauw, Jonathan Holslag, die internationale politiek doceert aan de Vrije Universiteit in Brussel en af en toe met stevige stukken durft te komen in bladen en sociale media over het reilen en zeilen in onze samenleving, heeft een geweldig boek afgeleverd. Het is een wereldgeschiedenis geworden waar hij conflicten tussen rijken, landen en volken onderzoekt. Van het oude Egypte en Han-dynastie naar de Pax Romana, die lange tijd van relatieve vrede tot de opkomst van de islam en de oprichting van de Verenigde Naties. Conflicten, oorlogen, maar ook diplomatie om tot verzoening en vrede te komen.

Juist een dergelijk boek als deze - net als de ‘De Zijderoutes’ van Peter Frankopan helpen je als lezer als het ware een wijder perspectief te geven over een grotere periode. Niet meer alleen de waan van de dag, of de ruzie tussen Trump en China bijvoorbeeld, maar de aanleiding tot die ruzie, en zelfs de geschiedenis tot het maken van dergelijke ruzies, conflicten en verzoening. ‘Bij het schrijven van dit boek heb ik me door een vraag laten leiden. Wat moeten de vormgevers van deze wereld weten over de geschiedenis van de wereldpolitiek, gezien het feit dat er zoveel andere zaken zijn waarmee zij zich moeten bezighouden, zoveel andere wegen die ze kunnen bewandelen? Het resultaat is 3000 jaar geschiedenis in vogelvlucht, een introductie die de lezer laat kennismaken met essentiële gebeurtenissen, hem de mogelijkheid geeft om enkele conclusies te trekken over functioneren van internationale betrekkingen, en hopelijk zoveel belangstelling wekt voor sommige aspecten dat hij op eigen houtje nader gaat verkennen.’ met andere woorden: ontdek je eigen geschiedenis, leer daarvan, en stel je eigen verhaal op in dat licht.

Opvallend is dat licht is een bericht over de verkiezing, of beter herverkiezing van Istanbul. Waar eerst de partij CHP van Imamoglu had gewonnen werd dat later verworpen. In plaats van woede en diepe teleurstelling gaat CHP de strijd aan met wat zij noemen radicale liefde. De leiders in de grote steden gingen in de leer bij Ates Ilyas Bassoy, die 'radicale liefde' predikt als politieke strategie tegen Erdogan.
Bassoys 'Boek van Radicale Liefde' werd een leidraad. In belangrijke steden als Istanbul en Ankara werd voor het eerst in twintig jaar gewonnen. Gevraagd aan de auteur wat die radicale liefde dan inhoudt, zegt de politieke strateeg Ates Ilyas Bassoy: "Onze filosofie is dat het onmogelijk is kwaad met kwaad te bestrijden. Tegen een kwade kracht, degenen die zich wapenen en vechten, kun je geen succes hebben door je zelf ook te wapenen. Maar met liefde kun je overwinnen. En verkiezingen bieden een kans. Tegenover ons staan leiders die angst inzetten om grote massa's aan zicht te binden. Als het hen lukt via angst, dan kunnen wij mensen aantrekken via liefde. Angst is niet de enige krachtige emotie, er is er nog een; liefde, delen, samenleven. En wij zeggen: blijft weg van arrogantie, vervreemd mensen niet van je, omarm ook de aanhangers van je tegenstander."

Een mooi voorbeeld van geleerde lessen in de geschiedenis van Turkije. En de grote vraag, ook na lezing van het boek van Jonathan Holslag is of we als mensheid echt hebben geleerd. Wat mij betreft kan dat alleen als we onze lange geschiedenis kennen en daardoor een ander antwoord kunnen formuleren.

Lees meer Lees minder

Inward | Onbekend
Paperback | 2018  

Review van Ron van Es

Inward is geen gewone gedichtenbundel. Eigenlijk is het helemaal geen gedichtenbundel al zal in de vorm denken van wel. Ja, het zijn korte teksten, maar het zijn meer overdenkingen. Overigens is de auteur daarmee niet origineel natuurlijk, we kennen in de literatuur veel boeken die als overdenkingen zijn geschreven. Meister Eckhardt, om maar iemand te noemen, is daar een van. Daarmee werken de teksten in ‘Inward’ als affirmaties die je bijvoorbeeld aan het begin van je dag of aan het eind van zo’n dag kunt lezen en overdenken. In een kort interview op YouTube beschrijft de auteur zijn teksten vooral als helend.

if we are
not growing
then we are
probably hurting

Laat bovenstaande tekst maar even binnenkomen, het is het overdenken waard. Met veel van deze teksten moet je wel faseren, niet teveel achter elkaar lezen. Misschien is zelfs 1 tekst per dag wel voldoende.

i want to live in a world where harm
is not systemic, where love organizes
society, where the earth is respected,
and where life is valued above all else

Door geen hoofdletters te gebruiken - net als de dichter e.e. cummings ooit - krijgen de teksten iets ‘flard-achtigs’, een gedachte die zich in je hoofd nestelt. Je kunt zelfs zo’n tekst eens op je koelkast plakken waardoor je elke dag er weer even aan herinnerd wordt. Nogmaals, het zijn geen gedichten die hele nieuwe beelden bij je zullen oproepen, maar wel teksten die je weer helpen herinneren. Zoals deze bijvoorbeeld:

i am not
here to
compete

i am here
to grow
and be free

Lees meer Lees minder

Stadsleven | Richard Sennett
Paperback | Nederlands | 2018  

Review van Ron van Es

De Amerikaanse socioloog Richard Sennet heeft met zijn nieuwe boek ‘Stadsleven, een visie op de metropool van de toekomst’ een hele interessante studie afgeleverd. De wereld zoals we die kennen zal meer en meer gekenmerkt worden door enorme steden van miljoenen mensen. Hoe leven die samen? Hoe overleven die samen, kun je ook stellen?

In het eerste deel van zijn boek gaat het over stedenbouwkunde, met de nadruk op kunde. Hoe worden steden gebouwd, herbouwd, bewoonbaar gemaakt. Als je zelf zoals ik in een grote stad woont zie je die verandering van de stad zichtbaar worden. De stad waar niet alleen mensen moeten leven, maar ook werken. De stad wordt een community op zichzelf. In het tweede deel worden de problemen besproken van die steeds groter wordende steden. Hoe leefbaar blijven ze? Is een stad open of gesloten? En in het laatste derde deel bespreekt Sennet zijn ideaalbeeld, een stad die ‘zachte’ grenzen heeft en daardoor een open karakter.

Het idee stad heeft een lange geschiedenis natuurlijk. Van een plaats die vooral veiligheid bood naar een plek die voor bewoners geschikt gemaakt is samen te wonen en te leven. De stad van nu is een eigen organisme geworden dat leefbaar gemaakt en leefbaar gehouden moet blijven. Zo zijn er zieke plekken in een stad, of zijn er zieke steden waar bewoners eigenlijk niet leefbaar verblijven. Hoe creer je adem? Hoe leg je verbindingen aan? Hoe zorg je ervoor dat het niet alleen over gebouwen en wegen gaat? Richard Sennet is grote voorstander van de ‘open stad’ waar juist niet alles gepland is, maar waar onvoorspelbaarheden nieuwe leefruimten opleveren. Een stad met zachte grenzen tussen verschillende wijken en de buitenruimte.

In een stuk in het online magazine ‘Vers Beton’ wordt Richard Sennet, op bezoek in Rotterdam, aangehaald: Richard Sennett haalt een iPhone uit zijn binnenzak. “Gekocht in India voor een paar tientjes”. Op het grote scherm achter hem in de filmzaal van Worm zien we Nehru Place in New Delhi, een openluchtmarkt waar allerhande ‘van de vrachtwagen gevallen’ elektronica op straat wordt verkocht, maar ook sari’s en chapati’s. In de kantoorgebouwen aan weerszijden van de markt zitten internet start-ups. Maar het meest bijzonder aan deze bedrijvige plek, zegt de Amerikaanse socioloog, is dat moslims en hindoes er dwars door elkaar lopen, en dat in een stad waar deze twee religieuze groepen elkaar regelmatig naar het leven staan. Voor Sennett staat Nehru Place symbool voor de ‘open stad’, een stad waar verschillende bevolkingsgroepen aanwezig zijn en waar vreemden elkaar ontmoeten. De open stad heeft zachte grenzen en plekken waar verschillende activiteiten tegelijk plaatsvinden. Het is een stad waar spontaan nieuwe dingen ontstaan en waar het ook een beetje mag schuren.’

Lees meer Lees minder

Klein Engeland | Jonathan Coe
Paperback | Nederlands | 2019  

Review van Ron van Es

In een interview in de Volkskrant beschrijft Jonathan Coe zijn nieuwe roman: ‘Ik zou een absurder boek hebben gemaakt, of een farce met het Lagerhuis als decor. Brexit is zo vreemd. Wie had kunnen bedenken dat we ons zo in de nesten zouden werken?’ In Klein Engeland beschrijft hij de levens van een groep mensen die hun zaken op orde proberen te krijgen, maar teveel in verwarring blijven hangen. Eigenlijk zoals heel Engeland op dit moment zoekt naar stabiliteit en identiteit. Wie zijn we? Wat willen we? Mooi hoe Jonathan Coe via herkenbare personages dat tijdsbestek van nu weet te beschrijven. Nu eens niet in achtergrondverhalen of journalistieke stukken maar in verhalen die van onszelf zouden kunnen zijn.

In datzelfde interview zegt hij: ‘Ik wilde laten zien hoe de cultuuroorlogen waar we al een decennium mee te maken hebben, en die zich in ons land via de Brexit manifesteren, de levens van gewone mensen hebben veranderd, hoe gezinnen en generaties zijn gespleten.’

Het is een fijne roman geworden met schurende kanten in de verhalen en daardoor wordt je als lezer veel meer die verwarring in gezogen die een maatschappij als Engeland nu zo kenmerkt. ‘Het wordt problematisch wanneer nostalgie een politieke strategie wordt. Afscheid nemen van de EU is een belachelijk gebaar. Over een paar jaar zullen we er achter komen dat deze gevoelens niets te maken hadden met de EU en dat we ons nog steeds rot voelen, ons opwinden over dezelfde zaken.’

Het levert toch allemaal 489 bladzijden leesplezier op.

Lees meer Lees minder

Paperback | 2018  

Review van Ron van Es

Tim Burkett is een zenleraar die aan het begin van de Zen beweging stond in California waar het heel snel groeide en populair werd. Hij was ook CEO van een grote zorg organisatie, People Incorporated. In zijn boek gaat hij het actuele thema van deze tijd aan, anxiety, of wat ik maar noem, overspannenheid. De stress van het bestaan. Juist Zen helpt door anders te zien, dat gaat verder dan kijken, naar het alledaagse bestaan dat je anders kunt reageren. Ja, door meditatie, en daarmee afstand te nemen. Misschien wel door de vraag te stellen aan jezelf: wat dient zich hier aan en hoe wil ik daar op reageren?

Het boek begint met de beste editor’s introduction die ik ooit las. Namelijk met een gedicht dat ontrafelt wordt door de verschillende hoofdstukken aan te geven en tegelijkertijd de hele essentie weer te geven. Ik kan niet anders je dit hier toch te laten lezen, zo briljant vind ik het.

Chapter One
I walk down the street.
There is a deep hole in the sidewalk.
I fall in.
I am lost...I am helpless.
It isn’t my fault.
It takes forever to find a way out.

Chapter Two
I walk down the same street.
There is a deep hole in the sidewalk.
I pretend I don’t see it.
I fall in again.
I can’t believe I am in the same place.
But, it isn’t my fault.
It still takes me a long time to get out.

Chapter Three
I walk down the same street.
There is a deep hole in the sidewalk.
I see it is there.
I still fall in...it’s a habit...but,
my eyes are open
I know where I am.
It is my fault.
I get out immediately.

Chapter Four
I walk down the same street.
There is a deep hole in the sidewalk.
I walk around it.

Chapter Five
I walk down another street.

- Portia Nelson


Het boek van Tim Burkett is een overvloed aan levenswijsheid zoals je hierboven wel zult begrijpen en geeft je aan het eind van elk hoofdstuk kleine opdrachten om zelf mee aan de slag te gaan. Ik wens je een mooie straat om te oefenen.

‘Wrestling with fear doesn’t have to be a negative experience. This book offers an approach to life that unlocks a new way of thinking and being in the world, one that leads directly through the center of the anxieties we seek to avoid.’

Lees meer Lees minder

Paperback | Nederlands | 2017  

Review van Ron van Es

Er zijn wanden vol boeken geschreven over leiderschap. Het boek van Anouk Brack is een uitgebreid boek over het model van leider als krijger. In haar boek ga je dat krijgerschap als leider ontdekken via een pad. Het pad leidt een berg op. Van basiskamp naar de boomgrens en van boomgrens naar de top van de berg. Om vandaar uit weer af te dalen, de wereld in. Om je krijgerschap toe te passen.

De leider als krijger dus. Een zachtmoedige krijger weliswaar zoals Anouk Brack het boek begint. ‘Zachtmoedig krijgerschap is persoonlijk leiderschap vanuit een helder innerlijk kompas. Het is een levenshouding van volledig in je werk en je leven te willen staan.’

Hier geen leider die hard op de tafel heeft leren slaan of van bovenaf de apenrots regeert. ‘Alles wat er gebeurt, proberen te zien als kans om te groeien in kracht, compassie en wijsheid, zodat je een mooie bijdrage kunt leveren.’

In het boek staan veel oefeningen die helpen om de gedachten en kennis anders tot je nemen, het persoonlijk te maken. Ook het lichaam wordt niet vergeten. En dat is een groot pluspunt. In plaats van in je hoofd te verdwijnen wordt je gevraagd hart, maar ook je hele lichaam te gebruiken om je eigen krijgerschap te ontwikkelen. Anouk Brack is geschool in transpersoonlijke psychologie, waar het onderbewuste zo’n belangrijke rol krijgt, biologie, het fysieke deel dus en het boeddhisme, als bron van kennis.

Opvallend is dat het boek nergens vaag of mystiek wordt. Het is juist een praktische gids om te ontdekken en te leren. Leren wie je bent, worden kunt en hoe je dat leert.

Lees meer Lees minder

De corporate tribe | Danielle Braun
Hardcover | Nederlands | 2015  

Review van Ron van Es

De Corporate Tribe was in 2016 het managementboek van het jaar en mijns inziens geheel terecht. Wat een heerlijk boek zeg. Prachtig vormgegeven, maar vooral op inhoud zeer de moeite waard.

Ook al lijken wij oude tijden te hebben ontgroeid, niets is minder waar. Jij en ik, we leven nog steeds in zogenaamde tribes. Tegenwoordig noemen we dat misschien bubbels. Ons soort mensen. Maar die kun je dan nog zelf (uit)zoeken. Op je werk is dat anders. Daar bepaalt de norm of de cultuur de tribe waar je instapt. En dat kan wel eens een schok zijn.

Het boek geeft inzicht in die cultuur van organisaties die vaker onderhuids, onbewust geleefd wordt maar toch zo bewust aangevoeld of zelfs ondermijnend is. De auteurs zijn niet voor niets antropologen en kunnen met hun kennis door die oogharen kijken naar de werkvloer. Openbarend. Als je zo’n organisatie als een ‘formeel organogram’ kunt zien, dan begrijp je wel de complexiteit. Gevoelens, patronen, geheime overeenkomsten, bondjes, verborgen liefdes, alles komt voorbij. Hoe geef je hier leiding aan en vooral wie is waar en met welk doel bezig?

Juist de constellaties van de organisaties hebben ook die oude structuren van een tribe en de gedragspatronen van positie en afhankelijkheid. Via heldere thema’s leggen de auteurs die bloot - in de relaties en de cultuur. ‘Organisaties bestaan uit groepen mensen. Of antropologisch gezegd: uit allerlei tribes, elk met een stamhoofd, eigen rituelen en spelregels. Willen we groepen begrijpen, beïnvloeden, veranderen en sturen, dan zullen we dus moeten begrijpen hoe groepen mensen zich bewegen.’ Daarmee geven de auteurs ook aan dat wij als mens afhankelijk zijn en willen zijn van onze groep. De enkeling wordt uitgestoten of gaat zelf weg. Wat overblijft is een groep. Willen we daar iets veranderen, dan moeten we de groep aanspreken. In de relaties en de cultuur dus. Hoe zijn we gewend de dingen te doen en hoe is dat zo gekomen? Dat lijkt simpel, maar is ontzettend lastig.

Het boek Corporate Tribes gaat daar in ieder geval wel bij helpen.

Lees meer Lees minder

Wat doen wij hier? | Marilynne Robinson
Paperback | Nederlands | 2018  

Review van Ron van Es

Marilynne Robinson is een belangrijk Amerikaans schrijfster die duidelijk actuele vragen in en uit de samenleving niet uit de weg gaat in haar werk. In haar nieuwe boek ‘Wat doen wij hier?’, dat een prachtige titel is die uitnodigt, heeft ze lezingen verzameld die ze de laatste paar jaren overal gaf. Thema’s als gewetensvrijheid, geloof, genade en schoonheid, deugden, het zijn pittige vraagstukken die ze aanraakt. Daarom is dit boek ook bedoeld om langzaam te lezen. Te kauwen.

Robinson is ook een verbinder in haar teksten, in haar denken. Links en rechts die nu zo vaak tegenover elkaar staan, schreeuwend, niet luisterend, spreekt zij toe. ‘We hebben het denken opgeofferd aan de ideologie. Elke vraag is voor alle doeleinden dezelfde vraag, elk antwoord is hetzelfde antwoord. Eigenbelang. Waar blijft de wijsheid, de moed, de ruimhartigheid, de persoonlijke waardigheid in dit alles?’

Door de veelheid aan lezingen lijkt het boek teveel aan te raken, maar de thematiek van verbinding, van bewust zelf kiezen, van naar elkaar luisteren en beleven, komt toch elke keer terug zodat het boek als een aambeeld gesmeed kan worden. Pak je hamer op en lees dit boek.

Lees meer Lees minder

Vragen van Proust | Martin de Haan
Hardcover | Nederlands | 2019  

Review van Ron van Es

Marcel Proust schreef naar aanleiding van een vragenlijst zijn antwoorden op. Die antwoorden en de lijst vragen zijn bewaard gebleven. Velen volgden met de beantwoording en de lijst met vragen is voor velen een bron van inzicht geworden. Nieuwsgierig sloeg ik het boekje op want vragen, ik ben er dol op. Ik was aan de ene kant teleurgesteld, want heel contemplatief zijn die vragen niet. Aan de andere kant zijn ze dat niet als je er met een Jantje van Leiden afmaakt. Een enkel antwoord is ook een antwoord, maar als je de moeite neemt verder te denken achter dat eerste antwoord dat opkomt dan kan de vraag je verder brengen. In het boek beantwoorden een aantal bekendere mensen die vragen, de een dus beter dan de andere. Jan Brokken, journalist en schrijver doet echt zijn best en zijn antwoorden leveren als lezer ook veel op.

Een paar vragen: wat was het pijnlijkste moment van je leven? Waar hoop je vooral op? Geloof je in vriendschap? Wat vind je het aangenaamste moment van de dag? Wat is volgens jou het meesterwerk van de natuur?
Een van de inleiders van het boek, de filosoof Coen Simon, schrijft: ‘We liegen, bedriegen en bedenken van alles bij elkaar, maar de waarheid over de mens valt niet toe te dekken. Iedereen weet diep vanbinnen dat hij nooit helemaal zichzelf is en ook nooit helemaal eerlijk is. Waar of niet?’

Dat maakt het boekje gelijk een mooie persoonlijke exercitie. Vul de vragen in of vertel je vrienden de antwoorden en zoek. Zoek dieper.

Lees meer Lees minder


De wereld van De Wachter | Dirk De Wachter
Hardcover | Nederlands | 2016  

Review van Ron van Es

Dirk De Wachter is inmiddels een bekende verschijning op social media en in interviews in kranten. Hij heeft een enigszins eigenzinnige kijk op de mens. Niet je almaar je eigen geluk najagen, want dat maakt juist meer ongelukkig. Accepteer dat het leven ook ongeluk kent, sterker nog, dat geeft juist balans. ‘Een pasklaar antwoord is er echter niet, oplossingen evenmin. Wel kleine stapjes.’

De Wachter heeft zijn boek opgedeeld in een aantal vragen en hij begint gelijk al goed met het hoofdstuk ‘God?’. ‘De mens in zijn eigen trots, waardigheid en vitaliteit. Kortom, iemand die zin heeft in het leven. Dat kan het beste zonder God.’ Daarmee zoekt Dirk De Wachter vooral naar evenwicht in de essentie van je mens-zijn. Zonder de overbodigheid en de overtolligheid van allerlei denkpatronen en aangeleerde regels, dat jagen naar succes en geluk. Hij durft - en dat doet hij voortreffelijk - alles ter discussie te stellen om daarna die jas aan te laten trekken die bij je hoort. Leven in evenwicht.

Een mooi boek om in kleine stappen te lezen, met de tekst als fijnproever op je tong. Wat vertelt hij hier, waar gaat dit over, waar haakt het aan in mijn leven, welke zinnen moet ik eens hardop zeggen? ‘Oprecht zoekend leiden we ons leven in verschillende versnellingen die overmatig wisselen tussen schijn en wezen. Tussen nu en een romantisch verlangen naar vroeger. Gespletenheid in dualiteit ligt instabiliteit op de loer. Wie zijn we nu voorwaar?

Lees meer Lees minder


Paperback | Engels | 2018  

Review van Ron van Es

De schrijver Benedict Wells is bekend geworden met zijn boek ‘The end of loneless’, althans ik las het in het Engels. Oorspronkelijk verschenen in het Duits als ‘Von Ende der Einsamkeit’. Het boek gaat over Jules, zijn jeugd, een tragisch ongeluk en vooral het opgroeien in een eenzaamheid. De achterflap geeft dit mee: ‘(...) asks us to consider: if you spend your life running in the wrong direction, could it be the right after all?’

Ik moet denken aan twee films. Allereerst een Duitse film ‘Lola rennt’. Het is de film die heel duidelijk laat zien dat elke keuze een gevolg heeft; in de film moet Lola een situatie oplossen en de regisseur geeft drie mogelijkheden, drie scenario’s als het ware. Een prachtige film met veel dilemma's. Niet voor niets heeft de regisseur later ook ‘Cloud Atlas’ gemaakt. De tweede film is Mr. Nobody, een werkelijk prachtige film over hoe een kleine jongen kiest of had kunnen kiezen tussen vader en moeder die scheiden. Het is een science fiction-achtige film die je als een soort droom kunt zien.

Beide films verbeelden het leven van een mens die kiest en later terugkijkt: was het een goede keuze? ‘Could it be the right one after all?’ In de familiekroniek van Benedict Wells is dit niet anders. Wat als dingen niet waren gebeurd? Als het leven anders was gelopen? Is dat niet een vraag die ons allemaal bezig houdt?

De schrijver schuwt de grote thema’s van het leven niet, en in plaats van dat het boek daarmee te zwaar wordt, geeft het juist een fascinerend beeld van een familie, een leven, en de ontmoetingen. Niet voor niets is dit boek geroemd en bejubeld door velen in de wereld. Daardoor ligt nu ook zijn debuut, het boek dat hiervoor dus kwam, nu ook in vertaling in deze winkel.

Lees meer Lees minder

Zinnen die de ziel raken | Elmer Hendrix
Hardcover | Nederlands | 2017  

Review van Ron van Es

Eerst maar even: als je nog nooit een familieopstelling hebt meegemaakt, doe het. Het zal je verrijken. Een familieopstelling is een manier om naar situaties te kijken die dichtbij je spelen en waar je in het algemeen last van hebt. Relaties die niet lekker lopen, gevoelens van eenzaamheid, ruzie in de familie. We kennen het allemaal en soms lijken ze onoplosbaar. In een familieopstelling kun je aanwezigen vragen om de rol op zich te nemen van familieleden, of partners. Door afstand tot elkaar en de manier waarop zij zich gedragen in zo’n opstelling kom je heel veel te weten over soms verborgen leed, niet uitgesproken gevoelens en onheldere situaties. Je krijgt als het ware nieuwe informatie die je misschien had kunnen weten, of die diep opgeslagen ligt.

Familieopstellingen zijn bedacht door Bert Hellinger en het voert hier te ver om dat verder uit te leggen, maar zoek het eens op als je meer wilt weten. In het boek ‘Zinnen die de ziel raken’ van Elmer Hendrix krijg je veel over deze opstellingen te lezen en hoewel het boek bedoeld is voor mensen die al werken met familieopstellingen is ook een zeer interessante bron om te lezen hoe simpele opstellingen en vooral simpel lijkende interventies situaties heel snel kunnen verduidelijken.

De zinnen die worden uitgesproken, of worden gevraagd aan mensen, treffen doel. Raken de kern zo helder. En geven daarmee zoveel inzicht. Hulde daarvoor aan de schrijver. Mooi hoe het boek eindigt met de woorden van Bert Hellinger: ‘Wanneer je het totaal kan zien, kun je zien wat zich aan de harmonie onttrekt. (...) Lichaam, geest en ziel dienen in het beoordelingsproces te worden meegenomen, zodat we ons instinctief kunnen ontwikkelen in een richting die onze groei bevordert en die zich beweegt van alles dat ons niet ten dienste staat.’

Lees meer Lees minder

De logica van geluk | Mo Gawdat
Paperback | Nederlands | 2017  

Review van Ron van Es

Een ander boek over het vinden van je geluk en dat al wat langer in de boekhandel ligt, is het boek van Mo Gawdat ‘De logica van geluk’. Het is een boek dat op een heel andere manier begon dan het boek van Kelly Weekers, namelijk met de dood van de zoon van de schrijver. Wat een startpunt om je boek te schrijven zeg, het grootste ongeluk dat je als ouder kunt overkomen. En toch begint Mo Gawdat 17 dagen na diens dood met schrijven. Over de formule om je geluk te vinden. Wat volgt is dan een opmerkelijke reis.

Mo Gawdat maakt vrij snel korte metten met de ideeën die er zijn over ons geluk, namelijk als het leven ons toelacht. De geluksmomenten in ons leven is echter niet de formule. ‘Als de aanleiding voor geluksmomenten zo gewoon is en zo toegankelijk, waarom blijft het vinden van geluk dan zo’n grote uitdaging voor veel mensen? En waarom ontglipt het ons zo snel als we het gevonden hebben?’ Dat komt omdat de formule anders is. Geluk is namelijk ‘jouw perceptie van de gebeurtenissen in jouw leven minus jouw verwachtingen van het leven’. Of zoals Mo Gawdat dan schrijft: ‘het is niet de gebeurtenis die ons ongelukkig maakt, maar de gedachte aan die gebeurtenis.’

Filter gedachten die je terneer drukken, kom los van cirkelende gedachten die alleen maar aan je ongeluk herinneren, dat lijkt de boodschap van Mo Gawdat te zijn. En daarmee komt hij natuurlijk in de buurt van een boeddhistische leer dat je je denken kan loslaten. Of bijvoorbeeld Epicurus, de Griekse filosoof die het streven naar persoonlijk geluk als hoogste goed beschouwde en schreef dat we ons angsten moesten overwinnen, met name in ons denken. Zet je denken als het ware voor je, of buiten je, en kijk ernaar. Zo maak je afstand en kan je denken je niet meeslepen in alle zwartgalligheid.

Denken, betoogt Mo Gadwat, kan je situatie verergeren. Probeer je denken dus te analyseren op die weegschaal, die formule van je perceptie en je verwachting. Dus hoe kijk je naar je situatie en wat zou je ook kunnen verwachten van de situatie. In het boek vele voorbeelden hoe je dit kunt aanpakken. Waar ik aan blijf haken is dat het denken, weliswaar terecht, je op het verkeerde spoor kan brengen, maar dat gevoel of gevoelens lijken te worden overgeslagen. Met gevoel bedoel ik niet de emoties, die komen met en door het gevoel bij ons naar boven. Het gevoel van een onveilige situatie kun weliswaar door je denken gaan analyseren - ‘is het wel zo onveilig?’ -maar als je overmenst wordt door gevoelens kan je denken - de logica - het heel vaak niet aan. Je raakt in paniek, je vlucht, etc.

Daarom denk ik dat er naast denken, ook de invloed van gevoel moet worden onderzocht. Daar kun je je denken heel goed bij gebruiken, maar gevoel (en daarmee emotie) slaat op iets anders aan. De dis-identificatie oefening is heel goed bruikbaar en door die veel te oefenen leer je de truc vrij snel in allerlei situaties te gebruiken. Hij is vrij simpel, en dus sterk: als je je ogen sluit, ga dan naar je denken. Je ‘ziet’ als het ware je denken, maar je realiseert je dat je meer bent dan je denken. Zo koppel je denken los van wie jij ten diepste bent. Dat zelfde doe je met gevoel. ‘Voel’ je gevoel, maar realiseer je dat je meer bent dan gevoel. Je hebt gevoelens, maar je bent meer dan he gevoelens. Doe dat ook met je lichaam. Je hebt een lichaam maar je bent meer dan je lichaam. Zo kun je van een ‘afstand’ observeren dat je denken, gevoelens, lichaam hebt, maar meer bent dan. Als je vaker doet, kun je dus veel situaties analyseren, dieper begrijpen en vooral leren waar angsten naar verwijzen.

Het boek van Mo Gadwat is een rijk boek met levensechte verhalen, zinnige commentaren op die verhalen en goede manier om naar je leven te kijken. Het zorgt ervoor dat we een realistische kijk op onszelf creëren. En met voor mij die extensie op die manier zoals ik die hierboven beschreef.

Lees meer Lees minder

Happy Life 365 | Kelly Weekers
Paperback | Nederlands | 2018  

Review van Ron van Es

Ik kan er niet omheen, de stapels boeken bij boekhandels, bij de stations, over gelukkig willen zijn. Nee, boeken over hoe het geluk jou toekomt. Nee, nog sterker, hoe je gelukkig moet zijn, want het ligt voor het grijpen, dat geluk. Met enige scepsis begon ik dan ook het boek van Kelly Weekers ‘Happy life 365’ te lezen. De ondertitel van het boek is: ‘de no-nonsense denkwijze voor een leuker leven’. Het heeft allemaal de sfeer dat het leven maakbaar is als je maar voldoende je best doet. En ja, wie wil er niet gelukkig zijn. Maar het leven - weten we allemaal al - is niet alleen maar maakbaar. Geluk komt niet met een uiterlijk, goede baan en een succesvolle carrière. Ik zag laatst een documentaire over het leven van George Michael. Succesvol, prachtige man, heel sterke liedjes, maar niet gelukkig. Eigenlijk nooit gelukkig. Het boek van Kelly Weekers is een zelfhulpboek met veel lijstjes die je kunt invullen. En ja, nadenken over je denken en gedrag, reflecties, zelfs invullen helpt natuurlijk. Waarom doe ik zoals ik doe? Waarom reageer ik zo sterk op bepaalde gevoelens? Wat staat mijn geluk in de weg? ‘Geluk zit hem in datgene loslaten waar je geen controle over hebt en de controle actief pakken waar je die wel hebt.’ Het zijn dit soort zinnen die ‘waarheden als koeien’ bevatten, maar mij het ongemakkelijk gevoel geven door tegen een mistroostig mens te zeggen dat ie ook wel eens mag gaan glimlachen, want het leven is mooi. ‘Waar jij wel controle over hebt? Je verantwoordelijkheid nemen, de juiste werkethiek hebben, dingen in perspectief blijven zien, empathie tonen naar jezelf en een ander, dankbaar zijn en vol positiviteit naar het leven kijken.’ Nogmaals, allemaal waar, maar als je dat ‘geluk’ zou kunnen oppakken op deze manier zouden er in Nederland niet meer dan een miljoen mensen depressieve gevoelens hebben. Heeft Kelly Weekers dan een flutboek geschreven? Zeker niet, en ik ben er net als zij van overtuigd dat alles dat aandacht krijgt zal groeien, dus ook de negatieve zaken in je leven. Mensen die slachtofferig naar anderen of omstandigheden wijzen zouden er goed aan doen om zichzelf beet te pakken. Om in een andere perspectief naar hun leven te kijken. Maar waar ik dan verschil is die ‘reis’ van een ieder niet maakbaar is, en al zeker niet altijd gelukkig zal blijken te zijn. Het boek geeft toch een iets teveel stormbaan aan die je moet nemen, een hordenloop waardoor je weer in je eigen ritme van geluk terecht gaat komen. Voor hen die praktisch aan de slag kunnen met hun eigen 365 dagen happy life geeft het boek goede ‘kontjes’ om eens mee te oefenen. Voor mensen die allemaal driftig naar anderen wijzen als het gaat over hun miserabele leven, kan het helpen om het hoofdstuk ‘dankbaarheid’ eens te lezen, maar geluk en ongeluk zit wat mij betreft niet ‘tussen je oren’ zoals we in hoofdstuk 1 lezen en is al helemaal ‘geen keuze’.

Op de achterpagina lees ik nog: ‘Het (boek) laat je werken voor wat je wilt en het laat je stoppen met zeuren over dat wat je niet hebt.’ Ik moet dan denken aan het gesprek dat ik laatst had - in verband met een podcast die binnenkort verschijnt - met Vanessa Umboh die de stichting ‘Stem zonder gezicht’ heeft opgericht in Rotterdam. Zij werkt voor en met 40.000 kinderen die opgroeien in armoede. Zelf moet ze met minimale middelen rondkomen en toch kijkt ze naar die kleine mensen om haar heen. Dankbaarheid, zeker, dat komt in dat gesprek naar voren. Maar haar geluk en het geluk van die 40.000 kinderen is geen eigen keuze en al helemaal niet op te lossen met ‘stappenplannen en tips & trics voor een leuker leven.’

Lees meer Lees minder

De biografie als medicijn | Susanne Kruys
Paperback | Nederlands | 2018  

Review van Ron van Es

‘Ken je verhaal’, is een opdracht die ik veel geef aan mensen. Waar ik ook over schrijf in mijn boeken. ‘Ken je verhaal’, het verhaal van je afkomst, het verhaal van je bedrijf waar je werkt, het verhaal van je eigen reis door het leven. Susanne Kruys heeft in haar boek ‘De biografie als medicijn’ zes verschillende mensen geïnterviewd en met hen hun biografie besproken. Die levensreis werkt voor hen zingevend en is vooral de zoektocht naar een persoonlijke ontwikkeling geweest. In dit boek gaan de verhalen vooral over de zorg. ‘Ieder mens heeft een verhaal van betekenisgeving, zin en richting. Niet alleen degenen die zorg nodig hebben, maar ook degenen die zorg verlenen.’ Dat laatste lijkt me mee dan nodig - ken je verhaal om zorg te verlenen en daarmee niet in de valkuil te stappen om zorg te verlenen uit medelijden. Alle verhalen in dit boek zijn zeer persoonlijk, uiteraard, en na het interview schrijft Susanne Kruys ook nog eens haar reflectie op dat interview. Vooral haar gesprek met Dirk De Wachter is prachtig om te lezen. Zijn mondelinge reflectie - ze belt hem na het gesprek op - blijft hangen: ‘De mens is een werkwoord toch? (...) Je maakt, je bouwt aan jezelf en je leven. Timmerend aan een biografische tekst, met slechts een personage. In twee letters: ik. In jouw volle ikkigheid verword je tot een werkwoord. Je ikt. Maar de zin, die ontbreekt. Een verhaal, dat is er niet meer.’

Wie het werk van Dirk De Wachter kent, weet dat hij juist die ‘ik’ in het volle licht van een ‘wij’ wil zetten. Er is een verhaal van meer, van mensen om je heen. In een tijd dat alle aandacht naar het eigen ik lijkt te gaan, komt ook de verschraling, de armoedigheid van het leven tevoorschijn. De betekenis ligt dus vooral in die biografie die je met anderen deelt. Mooi hoe Susanne Kruys daar dan helemaal aan het eind van haar boek bij aansluit: ‘Verbinden met onszelf, met de zin van ons bestaan vraagt stilstaan, rust en de ontmoeting met de ander. Dan kunnen we voorbij een uiterlijk verhaal komen, bij een innerlijk verhaal van betekenis, zin en richting.’

Lees meer Lees minder

Mijn jaren met Obama | Ben Rhodes
Paperback | Nederlands | 2018  

Review van Ron van Es

Wie zou niet willen werken in het centrum van de wereldmacht? Daar waar alle hectiek samenkomt? Ben Rhodes is zo’n man die daartoe aangetrokken wordt. Van campagnemedewerker bij Obama tot aan zijn speechschrijver, met z’n neus overal bovenop. En nu schrijft hij daar uitgebreid over in zijn boek ‘Mijn jaren met Obama - achter de schermen van een presidentschap’. Ik zelf was in 2008 in de Verenigde Staten en voelde de hoop bij zoveel mensen - de hoop op verandering. De hoop van ‘we can do it’. Natuurlijk, nu in het tijdperk na Obama weten we dat zelfs hij - met zoveel weerstand - niet kon brengen wat nodig is. Sterkers nog, de samenleving in de Verenigde Staten lijkt wel een stap naar achteren te hebben gemaakt. Nog meer ongelijkheid, haat, polarisatie. Het licht roept duisternis op, dat kan niet anders. In een column van Martin Sommers in de Volkskrant schrijft hij: ‘Een van mijn favoriete columnisten is Ivan Krastev, Bulgaars politicoloog gevestigd in Wenen. Krastev schreef onlangs dat hij drie maanden als gasthoogleraar in Amerika was geweest. Het ging in links-universitaire kring uitsluitend over Trump. Bij de koffie-automaat ging het over Trump, bij de borrel ging het nog steeds over Trump en hoe verschrikkelijk het leven was onder Trump. Krastev noteerde tegelijk dat Trump in al die gesprekken werd beschouwd als een fenomeen van voorbijgaande aard, een soort politieke fabricagefout. Daarna zou de progressieve vooruitgang haar oude bedding terugvinden en kwam alles toch nog goed. Wel, schreef Krastev, ik zal een vervelend geheimpje verklappen. Dat gebeurt niet.’

We zullen zien. Belangrijk is dat ‘links’ in Amerika het juist niet zoekt in nog meer opstand, nog meer protest, nog meer haat tegen, maar het zoekt in een eigen beweging. Een beweging van hoop, in projecten van welzijn, in bedrijven die verbonden zijn met een samenleving. Hoe dan ook, de wijze lessen die we kunnen leren van een periode van een hoopvolle president, die het ook niet allemaal kon waarmaken, vinden we dus in dit boek van Ben Rhodes. Aan de macht gekomen in een wereld die een puinhoop was. Ga er maar aanstaan. In dit boek van ruim 500 pagina’s neemt hij je mee, laat je lezen hoe ingewikkeld dat allemaal is, maar vooral hoe je met hoop en goede wil vooruit komt. Op de allerlaatste pagina lees je dan ook: ‘Miljarden mensen over de hele wereld hadden Barack Obama leren kennen, hadden zijn woorden gehoord en naar zijn toespraken gekeken en waren, op een herkenbare manier, de wereld gaan zien als een plek die - op een geleidelijke manier - kon veranderen.’

Ben Rhodes gelooft nog steeds in het goede, ‘de waarheid in de verhalen de mensen over de hele wereld’, en ik geloof met hem mee. Ondanks dat de verhalen van macht en kwaadwilligheid de overhand lijken te hebben. Geloof ze niet, het is niet waar.

Lees meer Lees minder

Paperback | Nederlands | 2004  

Review van Ron van Es

Ik was vooral benieuwd naar dit boek omdat ik nu zelf een boek aan het schrijven ben voor tieners over de ‘regels van helden’. Helden worden helden omdat ze niet alleen iets kunnen, maar ook omdat ze iets doen. Ze knokken tegen onrecht, ze willen orde herstellen, en vooral maken ze het de schurken die de wereld bedreigen met hun snode plannen onmogelijk om dat uit te voeren. Maar ook moderne helden zijn ook net als mensen, ze hebben duistere kantjes, trappen in valkuilen, hebben dikke ego’s. Trouwens, ik schrijf hier moderne helden, het is van alle tijden. Lees maar eens de verhalen van helden als Odysseus, Mozes, Arthur, etc.

In het boek van Wil Derkse gaat het niet over helden, maar wel over regels. Of beter de Regel die opgesteld is - ooit - door Benedictus. Benedictus (480-547) schreef deze Regel om orde te creëren in het kloosterleven van die tijd, niet onhandig natuurlijk. Als we in deze tijden dan het woord ‘regel’ of ‘regels’ lezen hebben we wel een andere connotatie daarbij. Regels staan voor niet mogen, verboden. De Regel die Benedictus schreef was vooral bedoeld om groei te bevorderen. Als mens, maar ook als gemeenschap. Daarom is de uitleg die Wil Derkse schrijft in dit boek zo interessant in deze tijd. De drie belangrijkste regels of geloften die werden gevraagd aan toetredende monniken waren: bestendigheid, dagelijkse verbetering van levensstijl en aandacht. Alle ‘daaruit voortvloeiende verdere regels staan in dienst van groei en bevrijding’ van de mens. En in dit boek wordt dat wel duidelijk, ga maar na, bestendigheid kun je ook vertalen als ‘erbij blijven, niet weglopen’. Als je iets beloofd hebt, is het bij een beetje weerstand makkelijk om het bijltje erbij neer te gooien. Maar wat geloofde je dan toen je toezegde voor iets te gaan? Dagelijkse verbetering vraagt om discipline. Nee, het is niet makkelijk om je attitude te veranderen, om je als mens te ontwikkelen. Dat vraagt kunde en doorzettingsvermogen. En ten slotte aandacht. Niet alleen aandacht voor jezelf, de rust om naar jezelf te kijken, maar ook de aandacht om naar anderen te luisteren. Te wikken en te wegen. Zin van onzin te onderscheiden. Logisch dus dat de Regel of regels die eeuwen geleden in een heel andere tijd vandaag de dag nog zo springlevend kunnen zijn. En Wil Derkse beschrijft dat en de mogelijkheden om ze toe te passen heel inlevend en toegankelijk.

Mooi is hoe in een hoofdstuk dan verder wordt ingegaan op het benedictijns leiderschap. Belangrijkste taak is om de groei van mensen te stimuleren. Dat is nog eens een boodschap aan leiders vandaag in bedrijfsleven, politiek en organisaties. Niet het bedrijf etc. staat centraal maar de groei van mensen die er werken. Dat betekent in eerste instantie dat er eigen ‘binnenwerk’ nodig is om die leider te kunnen worden. Geen idee of dit benedictijns is, maar ik geloof in: zo binnen, zo buiten. Als er niet vanuit binnen naar buiten gewerkt kan worden, vanuit eigen waarden en bezieling, is alles wat daar buiten ontstaat zielloos. ‘Opnieuw geldt dat alleen wie goed voor de eigen ziel zorgt de zielen van anderen in beweging kan zetten. Vanuit een innerlijke rust ben je beter in staat bij anderen kwaliteit p te roepen dan wanneer je gejaagd en zelf niet georiënteerd bent.’

Ik neem de Regel van Benedictus en de mooie toegankelijke uitleg van Wil Derkse zeker mee bij het schrijven van mijn boek voor tieners over oude en moderne helden.

Lees meer Lees minder


Hardcover | Nederlands | 2018  

Review van Ron van Es

Natuurlijk niet niks, antwoorden krijgen op de grote vragen, en Stephen Hawking doet een poging. ‘Mensen hebben altijd antwoorden willen hebben op grote vragen. Waar komen we vandaan? Hoe is het heelal begonnen? Wat is betekenis van alles en wat is het doel? Is er iemand daarbuiten?’ Het blijkt overigens dat kleine kinderen ook dit soort nieuwsgierige vragen stellen, en dat dan verleren omdat er heel weinig op wordt ingegaan door grotere mensen die met hun mond vol tanden staan. Jammer. Ik geloof dat nieuwsgierigheid ons als mensen altijd verder helpen en hebben gebracht. Niet dat alle antwoorden dan vanzelf komen, maar soms kan een onzeker antwoord ook voldoende zijn. Zoals ik laatst in gesprek tegen iemand zei dat er geen zin in of van het leven is. Ga maar na, je leeft, doet je best, gaat vooruit, hebt lief, en dan ga je dood. Is dat zin? De enige zin die ik heb is dat als ik nu toch ben ik er ook maar moet zijn. Met alle tegenzin, alle lessen, alle moeite.

In het boek van Stephen Hawking, overigens postuum uitgegeven en met hulp van o.a. zijn dochter, gaat het over vragen als ‘Hoe is alles begonnen? Is er intelligent leven elders in het heelal? Kunnen we de toekomst voorspellen? Zullen we overleven op aarde? Etc., etc. Natuurlijk gaat Hawking intelligent om met dit soort vragen en zijn zijn redeneringen om de antwoorden te vinden spannend en zetten aan tot zelf denken. Maar antwoorden? Mooi is dat hij dan ergens dit schrijft: ‘Hoe past het bestaan van God in hoe u het begin en einde van het heelal begrijpt? En als God bestond en u kreeg de kans hem te ontmoeten, wat zou u hem dan vragen? De vraag is of de manier waarop het heelal begonnen is door God gekozen is om redenen die we niet kunnen begrijpen, of dat die manier gedetermineerd is, dat wil zeggen bepaald, door een natuurwet. Ik geloof het laatste. Als je wilt, kun je de natuurwetten ‘God’ noemen, maar dan is het geen persoonlijke god die je zou kunnen ontmoeten en vragen stellen. Maar als er zo’n god was, dan zou ik hem willen vragen waarom hij in vredesnaam zoiets ingewikkelds heeft bedacht als de M-theorie in elf dimensies.’

Lees meer Lees minder



Maak kennis met YouBeDo.

  • Ruim 3 miljoen boeken in assortiment
  • Tot 12% naar een goed doel of project
  • Zelfde prijs als elders voor NL boeken
  • NL boeken voor 22.00 besteld, volgende dag in huis
  • Bulkbestellingen mogelijk